Οι αλλαγές στην Παιδεία, Ελλάδα

“Στις 15 Ιανουαρίου λήγει η «διαβούλευση» για τις αλλαγές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.Ως γνωστόν ακαδημαϊκοί και φοιτητές αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην ανύπαρκτη αυτή συζήτηση. Ας δούμε ποιες είναι οι προτάσεις του Υπουργείου Παιδείας για τα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας:

Α) Νέα διοίκηση στα πανεπιστήμια

Σήμερα τα Πανεπιστήμια διοικούνται από τον Πρύτανη και τη Σύγκλητο,στην οποία μετέχουν και οι φοιτητικές παρατάξεις. Ο πρύτανης και οι αντιπρυτάνεις εκλέγονται από τους διδάσκοντες των πανεπιστημίων και από τους φοιτητές. Ισχύει, λοιπόν, θεωρητικά πάντα, η αυτοδιοίκηση των πανεπιστημίων. Το Υπουργείο προτείνει σήμερα και την θέσπιση ενός Συμβουλίου που θα αποτελείται από ανθρώπους «που έχουν διακριθεί σε διάφορους τομείς της επιστήμης, των γραμμάτων, των τεχνών και της ευρύτερης κοινωνίας, τα οποία επιλέγονται ως άτομα και όχι ως ex officio εκπρόσωποι φορέων ή οργανισμών».

Καμία αναφορά στο κείμενο «διαβούλευσης» για το σάπιο κατεστημένο των φοιτητικών παρατάξεων-κομματικών φυτωρίων που αποδεδειγμένα ελέγχουν σε μεγάλο βαθμό τις διαδικασίες ανάδειξης των μελών της Συγκλήτου, καμία αναφορά στις πελατειακές σχέσεις φοιτητών-ακαδημαϊκών.

Προτείνεται επίσης η δημιουργία μιας Ανεξάρτητης Αρχής η οποία θα επιβλέπει τα πανεπιστήμια και θα κρίνει το επίπεδο της χρηματοδότησης τους με τα εξής κριτήρια:

• αριθμός αποφοίτων/εισερχόμενους φοιτητές

• αριθμός των φοιτητών, ανάλογα με το είδος της ειδίκευσής τους (ιατρική, πολυτεχνείο, οικονομικά, κ.λπ.)

• αριθμός αλλοδαπών φοιτητών

• αριθμός φοιτητών που προσελκύονται στο Ίδρυμα μέσω των ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών προγραμμάτων (Έρασμος κ.ά.)

• αριθμός φοιτητών που αποστέλλονται στο εξωτερικό μέσω ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών προγραμμάτων (Έρασμος κ.ά.)

• προσφερόμενες υποτροφίες και βραβεία, ιδίως με προσέλκυση εξωτερικών πόρων και χορηγιών

• βαθμός αξιοποίησης πόρων του Ιδρύματος

• αποδοτικότητα διαχείρισης επιπλέον εσόδων (π.χ. γενικά έξοδα ερευνητικών και αναπτυξιακών έργων)

• αριθμός απλών συμμετοχών σε διεθνή ανταγωνιστικά προγράμματα έρευνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης

• αριθμός συμμετοχών με συντονιστικό ρόλο σε ανταγωνιστικά προγράμματα έρευνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης

• αριθμός μελών του επιστημονικού προσωπικού με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας

• αριθμός φοιτητών σε προγράμματα Δια Βίου Μάθησης

• αριθμός φοιτητών/αποφοίτων με αναπηρίες

• πορεία επαγγελματικής ένταξης των αποφοίτων

• αριθμός ανδρών/γυναικών στο επιστημονικό και διοικητικό προσωπικό

• αριθμός διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού που κατέχει θέσεις στα κεντρικά όργανα διοίκησης διεθνών ακαδημαϊκών ή ερευνητικών οργανισμών, ή διεθνών επιστημονικών εταιρειών.

Ας διευκρινιστεί εδώ ότι τη θέση αυτής της Ανεξάρτητης Αρχής σήμερα κατέχει το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας, το οποίο με τη νέα αυτή ιδέα μάλλον ομολογεί την αδυναμία του να ανταποκριθεί στις αρμοδιότητες του.

Για τους φοιτητές οι αλλαγές προβλέπουν τα εξής:

• έκδοση σύγχρονης ηλεκτρονικής κάρτας του φοιτητή που θα εξασφαλίζει την πρόσβαση σε όλες τις παρεχόμενες από τα Ιδρύματα υπηρεσίες

• οι παροχές προς τους φοιτητές (σίτιση, στέγαση κ.λπ.) θα γίνονται αποκλειστικά από τα ίδια τα Ιδρύματα με σχήματα συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα

• νέο σύστημα φοιτητικών υποτροφιών και δανείων, με βάση και αντίστοιχα πρότυπα άλλων χωρών, και σε συνεννόηση με τον τραπεζικό τομέα για την περαιτέρω διευκόλυνση των ελληνικών οικογενειών.

Έκδοση ηλεκτρονικής κάρτας για να ελέγχεται τι ξοδεύει το κράτος για τον κάθε φοιτητή λοιπόν, συνέχιση και εδραίωση της εγκατάστασης ιδιωτικών επιχειρήσεων στους χώρους των πανεπιστημίων, χορήγηση δανείων στους φοιτητές ώστε να «διευκολυνθούν» παροδικά οι οικογένειες τους. Καμία νύξη για ανέγερση φοιτητικών κατοικιών που θα διευκόλυναν μόνιμα και μακροπρόθεσμα τις οικογένειες, καμία νύξη για φοιτητικές λέσχες στα κέντρα των πόλεων, καμία νύξη για κρατικές υποτροφίες σε αριστούχους, σύνδεση των σπουδών με τραπεζικά δάνεια (μήπως στο βάθος κρύβεται και η επιβολή των διδάκτρων?)

Επίσης, επεκτείνεται ο Καλλικράτης στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ με τη συνένωση τμημάτων, ώστε να μειωθεί το προσωπικό και το λειτουργικό τους κόστος.

Β) Νέα οργάνωση των προγραμμάτων σπουδών

Σήμερα η βασική ακαδημαϊκή μονάδα είναι το Τμήμα πχ Τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής. Πρόταση του Υπουργείου είναι η βασική ακαδημαϊκή μονάδα να είναι πλέον η Σχολή. Τι σημαίνει όμως αυτό;

Σημαίνει την ουσιαστική πλέον κατάργηση των επαγγελματικών δικαιωμάτων που θεωρητικά και πάλι έδινε το πτυχίο και την αντικατάσταση του από ακαδημαϊκά προσόντα. Δεν θα υπάρχει δηλαδή ένα πτυχίο που σε ονομάζει Φυσικό, Φιλόλογο, Οικονομολόγο, αλλά ένα χαρτί το οποίο θα ορίζει τα προσόντα σου, με τα οποία θα διαπραγματευθείς με τον εκάστοτε εργοδότη.

Άλλες προτάσεις του Υπουργείου σχετικές με τις σπουδές είναι οι εξής:

• Σε κάθε Πανεπιστήμιο θεσμοθετούνται Σχολές Μεταπτυχιακών Σπουδών που οργανώνουν μεταπτυχιακά προγράμματα ειδίκευσης, οργανωμένα προγράμματα διδακτορικών σπουδών και απονέμουν μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών. Τα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στα ΤΕΙ οργανώνονται με ανάλογο τρόπο σε επίπεδο Σχολής. Ενθαρρύνεται και χρηματοδοτείται η δημιουργία μεταπτυχιακών προγραμμάτων μέσω συμπράξεων ΑΕΙ και Ερευνητικών Κέντρων, στα οποία Ερευνητές των Ερευνητικών Κέντρων συμμετέχουν με πλήρη δικαιώματα

Να σημειωθεί σ’ αυτό το σημείο ότι τα μεταπτυχιακά σχεδιάζεται να είναι όλα με δίδακτρα, συν το ότι η χρηματοδότηση τους θα προέρχεται από ιδιώτες, με λίγα λόγια η αγορά θα καθορίζει τις κατευθύνσεις της έρευνας…

• Τα πλήρως αυτοδιοικούμενα Ιδρύματα έχουν την ευθύνη για την οργάνωση των σπουδών και τη συνεχή βελτίωση της ποιότητάς τους, με τη στήριξη της πολιτείας. Τα θέματα που αφορούν στην οργάνωση των σπουδών, τις διαδικασίες εξετάσεων και φοίτησης εξειδικεύονται στον Εσωτερικό Κανονισμό του Ιδρύματος, μέσα σε ευρύ πλαίσιο που ορίζει η πολιτεία

• Θεσμοθετείται η δυνατότητα προσφοράς προγραμμάτων σπουδών από απόσταση, καθώς και προγραμμάτων σπουδών μονοετούς ή διετούς διάρκειας

• Θεσμοθετούνται κίνητρα για τη δημιουργία προγραμμάτων με αποτελεσματική σύνδεση με την αγορά εργασίας και την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας

• Εφαρμόζεται πλήρως το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πιστωτικών Μονάδων, με τη σχετική κλίμακα βαθμολογίας, που θα διευκολύνει την αναγνώριση των σπουδών και την κινητικότητα των φοιτητών μεταξύ προγραμμάτων σπουδών (της Σχολής, του ιδρύματος και άλλων Ιδρυμάτων της χώρας και του εξωτερικού)

Ευελιξία στην εργασία, ευελιξία και στην παιδεία λοιπόν…

• Θεσμοθετείται το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων Ανώτατης Εκπαίδευσης ως εργαλείο διαφάνειας των διαδικασιών μάθησης και των αποτελεσμάτων της στα προγράμματα σπουδών Ανώτατης Εκπαίδευσης. Οι εκπαιδευτικοί στόχοι και τα μαθησιακά αποτελέσματα κάθε εκπαιδευτικής δραστηριότητας διατυπώνονται ρητά, δημοσιοποιούνται και αξιολογούνται. Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων Ανώτατης Εκπαίδευσης με τρία επίπεδα, αντιστοιχείται με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Διά Βίου Μάθησης και το Πλαίσιο Προσόντων του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης

Πρόκειται για το διεθνές πρότυπο της δια βίου αξιολόγησης, επανεκπαίδευσης ώστε τα προσόντα του εργαζομένου να καλύπτουν πάντα τις απαιτήσεις της παραγωγής…

• Οι διαδικασίες εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης γίνονται πιο ουσιαστικές. Οι υφιστάμενες διαδικασίες Διασφάλισης της Ποιότητας συμπληρώνονται με τις διαδικασίες πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών και Ιδρυμάτων από ανεξάρτητη αρχή και επιτροπές επιστημόνων με διεθνή σύνθεση

• Κέντρα Αριστείας: θεσμοθετούνται και ενισχύονται Κέντρα Αριστείας στη διδασκαλία και την οργάνωση της μάθησης. Κάθε καλή πρακτική και νησίδα ποιότητας διεθνούς εμβέλειας αναδεικνύεται, στηρίζεται και διαχέεται στα Ιδρύματα της χώρας. Η ανεξάρτητη αρχή αναπτύσσει τα κριτήρια και τις διαδικασίες επιλογής και ανάδειξης των Κέντρων Αριστείας

• Ιδρύεται Εθνικό Κέντρο για την κατοχύρωση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας των Ιδρυμάτων.

Όλα αυτά τα οράματα το Υπουργείο Παιδείας πιστεύει ότι θα εφαρμοστούν σε ένα κράτος όπου υπάρχει ένα πραγματικό εκπαιδευτικό παρακράτος. Πρόσφατη είναι η αποκάλυψη για το Τεχνολογικό Πάρκο Ηπείρου, όπου οι διευθύνοντες, καθηγητές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων καταχράστηκαν υπέρογκα ποσά που προορίζονταν για έρευνα και χρειάστηκε να έρθουν ελεγκτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ώστε να αποκαλυφθεί εν μέρει η , όπως φαίνεται, τεράστια απάτη. Άλλωστε ας μην ξεχνάμε ότι οι νυν καθηγητές είναι παιδιά του παρόντος συστήματος διαφθοράς και σαπίλας, και οι νυν πολιτικοί του Υπουργείου πρώην καθηγητές….

Γ) Ενίσχυση του διεθνούς χαρακτήρα των Πανεπιστημίων

Για την επίτευξη του στόχου αυτού το Υπουργείο προτείνει τα εξής:

Για τη στρατηγική διεθνοποίησης της Ανώτατης Εκπαίδευσης προτείνουμε τα εξής:

• Ενίσχυση της αυτοδιοίκηση των Ιδρυμάτων και της δυνατότητάς τους να αναπτύσσουν πρωτοβουλίες και εκπαιδευτικές και ερευνητικές συνεργασίες στον διεθνή χώρο

• Ενθάρρυνση συνενώσεων μεταξύ εκπαιδευτικών και ερευνητικών Ιδρυμάτων με στόχο την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας τους

• Υιοθέτηση και πλήρης εφαρμογή του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων και αντιστοίχησή του με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Διά Βίου Εκπαίδευσης και το Πλαίσιο Προσόντων του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης, ως εργαλείου για τη διεθνή διαφάνεια, κατανόηση, αναγνώριση και προβολή των σπουδών στα ελληνικά Ιδρύματα

• Πλήρη εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων στα Ιδρύματα για τη διευκόλυνση της αναγνώρισης των σπουδών σε διεθνές επίπεδο

• Χρηματοδότηση προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών, με διεθνή χαρακτήρα και εμβέλεια, και σε άλλη γλώσσα, ώστε να προσελκύουν φοιτητές και προσωπικό από άλλες χώρες

• Χρηματοδότηση κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων με κορυφαία Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα του εξωτερικού σε τομείς στους οποίους η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα και την αναγκαία κρίσιμη μάζα

• Πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών των ελληνικών Ιδρυμάτων από διεθνείς επιτροπές επιστημόνων, ώστε η ποιότητά τους να γίνεται γνωστή στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα

• Στήριξη της ίδρυσης παραρτημάτων των ελληνικών Ιδρυμάτων σε άλλες χώρες

• Εκλογή των μελών του διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού από εκλεκτορικά σώματα με ισχυρή διεθνή παρουσία για την ενίσχυση του κύρους, της φήμης και της αναγνωρισιμότητας τους σε διεθνές επίπεδο

• Θεσμοθέτηση της δυνατότητας ταυτόχρονης κατοχής θέσης διδακτικού προσωπικού σε ελληνικό Ίδρυμα και σε Ίδρυμα του εξωτερικού

• Διεύρυνση και στήριξη του θεσμού του Επισκέπτη Καθηγητή/Ερευνητή

• Θεσμοθέτηση της δυνατότητας χορηγίας Εδρών, με βάση προδιαγραφές που θέτει το Ίδρυμα

• Ενίσχυση της διεθνούς προβολής των ελληνικών Ιδρυμάτων και των προγραμμάτων τους στο εξωτερικό, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών και το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού

• Θεσμοθέτηση βραβείων με στόχο την ανάδειξη του προτύπου του Έλληνα επιστήμονα με διεθνή αναγνώριση και προβολή.

αναδημοσίευση από eagainst.com

Μια δεκαετία σε λίγα κλικ

Αυτές είναι μερικές από τις καλύτερες φωτογραφίες της δεκαετίας, που μόλις μας αποχαιρέτισε. Διόλου τυχαίου, πως στις περισσότερες, κεντρικό θέμα είναι ο ανθρώπινος πόνος, είτε ψυχικός είτε σωματικός. Η δυστυχία, απογοήτευση ή απελπισία του μέσου ανθρώπου, άλλωστε, αποτέλεσε το κύριο χαρακτηριστικό των δέκα αυτών χρόνων. 

Μια λεπτή ισορροπία

Η εύθυμη νότα αισιοδοξίας, που συντροφεύει την ανατολή κάθε νέου έτους, δε θα μπορούσε φέτος να δηλώσει απούσα. Η αύρα που μας ωθεί κάθε πρωτοχρονιά να είμαστε χαρούμενοι, μ' ένα χαμόγελο στο πρόσωπο και ίσως ευτυχισμένοι, έρχεται να επιβεβαιώσει τη ρήση, πως ''η ευτυχία είναι απλά μερικές στιγμές''. Ποτέ δε με γέμισε αυτό το μότο και ποτέ δε θεώρησα πως με αντιπροσωπεύει. Πάντα το χαρακτήριζα άποψη όχι απλά στυγνά ρεαλιστική, αλλά εις βάθος πεσιμιστική.

Ενδόμυχα, βέβαια, με διακατείχε ο φόβος, πως ίσως και να ισχύει. Τον είχα κρύψει καλά, όμως, πίσω από την παιδική μου αφέλεια, που επέμεινε να χαρακτηρίζει εαυτόν ξεχωριστό. Με την πάροδο της τελευταίας, το ζύγι επανήλθε και τότε είδα τα πράγματα λίγο πιο καθαρά. Στη λεπτή ισορροπία της φράσης μεταξύ ρεαλισμού και πεσιμισμού, το ζύγι αυτήν τη φορά, έπεσε στον πρώτο. Και τότε, θέλοντας και μη, πέρασα στο επόμενο επίπεδο. Πόσες τέτοιες στιγμές θα υπάρξουν στη δική μου ζωή; 

Είναι ένα ερώτημα βασανιστικό, αν μη τι άλλο. Δε σου επιτρέπει να χαρείς τις όποιες στιγμές θα έρθουν και ανήκουν ''στην καλή πλευρά'', αυτήν της ευτυχίας δηλαδή. Πάντα ελοχεύει ο κίνδυνος να είναι από τις τελευταίες, καθώς το αντίπαλο δέος, κατά κανόνα, κυριαρχεί. Οι πρώτες, μάλιστα, περισσότερο μοιάζουν με μια ανάσα, πριν βουτήξεις και πάλι στη θάλασσα της δυστυχίας. Όσοι καταφέρνουν να αντέξουν σ' αυτήν, δίχως να πάθουν ασφυξία, καλούνται ευτυχισμένοι. Οι υπόλοιποι περιθωριοποιούνται ή θέτουν εαυτόν στο περιθώριο, αποτραβιούνται από τον κοινωνικό τους περίγυρο ή ψάχνουν τις δικές τους ανάσες στο φαντασιακό κόσμο των ναρκωτικών. Αυτές, όμως, θυμίζουν περισσότερο τομές στον τράχηλο ατόμου που αδυνατεί να αναπνεύσει. Αν γίνει μία τη σωστή στιγμή μπορεί να βοηθήσει, περισσότερες οδηγούν σε πρόωρο θάνατο. 

Οι ''ανάσες'' κάλλιστα πέρα από απλές στιγμές μπορεί και να αποτελούν απλώς μερικά πρόσωπα. Πρόσωπα που ο καθένας θέλει να έχει στη ζωή του. Κάποιοι όταν τα βρίσκουν προσπαθούν με νύχια και με δόντια να τα κρατήσουν, καθώς κατανοούν άμεσα την αξία τους. Άλλοι, αυτοί που φοβούνται την ευτυχία, κάνουν ό,τι μπορούν για να τα διώξουν μακρυά, παρόλο που ξέρουν, πως αργά ή γρήγορα, πάλι σ' αυτά θα καταλήξουν. Ή τουλάχιστον, αυτό ελπίζουν. Πως όταν θα είναι έτοιμοι, ο άλλος θα τους περιμένει και θα τους δώσει την ευκαιρία να ακούσουν και πάλι το χαμόγελό του. Ευτυχώς ή δυστυχώς, αυτό δε συμβαίνει πάντα. Αλλά ακόμα κι όταν συμβαίνει, οι συνθήκες έχουν μεταβληθεί τόσο, που πλέον καθιστούν την συνύπαρξη απαγορευτική.

Οι συνθήκες, όμως, μεταβάλλονται διαρκώς. Θυμίζουν, μάλιστα, ρολόι. Σε αυτό ο δείκτης περνάει κατά διαστήματα από παντού. Αυτό που μένει, είναι να βρεις το κατάλληλο σημείο. Διόλου εύκολο, μα μήτε ακατόρθωτο. Κι έτσι, το κείμενο κλείνει με μια νότα αισιοδοξίας. Σήμερα, άλλωστε, είναι πρωτοχρονιά.

Το οπαδικό μίσος ως παράγοντας κοινωνικης ειρήνης

Το παρόν άρθρο γράφτηκε με αφορμή την αποχώρηση των Πατέρα-Βγενόπουλου από τον Παναθηναϊκό. Την πτώση δηλαδή, για μια ακόμη φορά, του κοινωνικός αποδεκτού προσωπείου του λαϊκού ηγέτη που κάθε μεγαλομέτοχος ή πρόεδρος ομάδας με μεγάλη μερίδα στην ''οπαδική πίτα'', προσπαθεί να περάσει.

Δυστυχώς, η προσπάθεια αυτή κατά κανόνα στέφεται από πλήρη επιτυχία. Οι πρόεδροι, στα μάτια των οπαδών, αποτελούν τον αναμφισβήτητο ηγέτη που ενσαρκώνει με τον καλύτερο τρόπο το ιδεώδες(;) που το μεγάλο αθλητικό σωματείο αντιπροσωπεύει(;). Αποτελούν τον άνθρωπο εκείνο, που θα προχωρήσει στις απαραίτητες τομές για να βοηθήσει την ομάδα να επιστρέψει (ή να διατηρηθεί) στην κορυφή, θα επιβληθεί στα θεσμικά κέντρα αποφάσεων -όπου οι οπαδοί όλων των ομάδων πιστεύουν ότι αδικούνται, κάτι που συνοψίζεται στην φράση "μόνοι μας εναντίον όλων"- και θα δείξει την τεράστια γενναιοδωρία του, ξοδεύοντας παχυλά ποσά για την ενίσχυση της ομάδας. Αν, μάλιστα, δεν κάνει κάτι από όλα αυτά ,αρχίζει και αντιμετωπίζεται με καχυποψία και αμφιβολία για τις "αγνές του προθέσεις" και αρχίζουν σταδιακά οι ψίθυροι, πως λειτουργεί με "στυγνά επιχειρηματική κριτήρια" και δεν τον ενδιαφέρει μόνο η επιτυχία της ομάδας, αλλά κοιτάει και το "προσωπικό όφελος".

Μόνο που, είτε ακολουθεί κατά γράμμα τις οδηγίες για το πως αν γίνεις αρεστός, είτε λειτουργεί διαφορετικά από αυτές, αυτό ακριβώς κάνει. Πράττει με μόνο γνώμονα το επιχειρηματικό συμφέρον και το προσωπικό όφελος. Τη δημιουργία δηλαδή ενός ευρέως αποδεκτά κοινωνικού προφίλ, που ουδείς τολμά να αμφισβητήσει, όσο βρίσκεται στον κολοφώνα της δόξας του - ούτε καν η δικαιοσύνη ή ανώτατοι πολιτικοί αξιωματούχοι. Το επαίσχυντο και απροκάλυπτο ξέπλυμα χρήματος από τις παράνομες δραστηριότητες. Τη δωρεάν λεζάντα και τα πολυσέλιδα αφιερώματα στον τύπο και γενικότερα στα ΜΜΕ, όπου κατά συντριπτική πλειοψηφία υμνείται.

Αυτό, όσο παράξενο κι αν ακούγεται σε κάποιον ουδέτερο, σπάνια γίνεται αντιληπτό από τους οπαδούς, αλλά ακόμα κι αν γίνει σπάνια αποτελεί αντικείμενο συζήτησης ή προβληματισμού (για αμφισβήτηση ούτε λόγος), όσο η ομάδα βρίσκεται μέσα στους στόχους της. Ο "τιμονιέρης του πλοίου" πάντα δικαιολογείται και χαρακτηρίζεται μάλιστα "κυμπάρης" ή "μάγκας," όταν καταφέρνει να ξεφύγει από τη τσιμπίδα του νόμου, ενώ οι παράνομες δραστηριότητες του αποτελούν κοινό μυστικό. Ναι, εκεί έχουμε φτάσει. Ο πρόεδρος να πλουτίζει παράνομα, αυτό να το ξέρουν όλοι και κανείς να μην τολμά να τον ακουμπήσει, καθώς, υποστηρίζεται από χιλιάδες κόσμου απλά επειδή χρηματοδοτεί την "ομαδάρα τους".

Φτάσαμε έτσι στο σημείο ένα συλλαλητήριο, που αποσκοπεί σε απλή αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος μιας ομάδας, να συγκεντρώνει 30000 κόσμου και οι απεργίες να έχουν μέσο όρο 20000. Πως να γίνει μετά συζήτηση για ταξική συνείδηση και ταξική επιλογή; Τόσοι άνθρωποι "χάνονται" ουσιαστικά από τους δρόμους και την ταξική πάλι, επειδή έχουν αποφασίσει να αφιερώσουν τη ζωή τους στα ιδανική μια ομάδας, Ιδανικά ανύπαρκτα, που απολύτως τίποτα δεν προσφέρουν παρά μια στιγμιαία αίσθηση ευτυχίας.

Η ζωή, όμως, είναι πολλά παραπάνω από μερικές στιγμές ευφορίας. Ειδικά μέσα σε συνθήκες κοινωνικοοικονομικού μαρασμού και ξεπεσμού, κάθε ένας οφείλει, πρώτα απέναντι στον εαυτό του και μετά απέναντι στο κοινωνικό σύνολο, να ενεργοποιηθεί στην πολιτική διαδικασία. Πόσο μάλλον άνθρωποι που έχουν αποδείξει, πως αποτελούν μαχητικά σύνολα με συγκρουσιακή λογική, η οποία όσο περνάει ο καιρός θα υιοθετείται από ολοένα και περισσότερους πολίτες. Αυτή, λοιπόν, θα πρέπει να διοχετευτεί και να κατευθυνθεί απέναντι στους πραγματικούς εχθρούς, τους ταξικούς. Η τακτική του "διαίρει και βασίλευε" μέχρι τώρα αποδίδει, και εχθροί θεωρούνται σύνολα με διαφορετικό χρώμα κασκόλ με ανάπτυξη μάλιστα φασίζουσας νοοτροπίας έναντι αυτών. Η βύθιση στο πηγάδι του οπαδικού μίσους, θυμίζει αποπροσανατολισμό σε λαβύρινθο. Όσο περισσότερο προχωράς, τόσο περισσότερο χάνεσαι και δυσκολεύεσαι να βρεις το δρόμο.

Η άγρια και βίαιη επιβολή προτύπων, και όχι απλά η προβολή τους, βρίσκει ευρύ πεδίο δράσης με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Ακόμα και το γήπεδο από αρένα διασκέδασης έχει μετατραπεί σε αρένα μάχης. Η μονομέρεια υπέρ του γηπεδούχου, η απολυτότητα, τα βίαια και κατά κανόνα αναίτια ξεσπάσματα κατά πάντων αποτελούν πρωτεύοντα χαρακτηριστικά ενός χώρου, ο οποίος πλέον δεν χρησιμεύει σε τίποτε άλλο, παρά μόνο στην εκτόνωση οργής. Η θέση της οργής αυτής, όμως, δεν είναι στα γήπεδα, αλλά στους δρόμους. Η ώρα που το σύνολο αυτών των ανθρώπων θα ανοίξει τα τυφλωμένα από το φανατισμό μάτια του και θα δει πως πρώτα αποτελεί άνθρωπο και μετά οπαδό, δεν αργεί.

Τα σύγχρονα ελληνικά κολαστήρια

Η κατάσταση στις φυλακές θυμίζει 2008. Τότε που με αφορμή τον ξυλοδαρμό του αναρχικού Γιάννη Δημητράκη είχε ξεσπάσει γενικευμένη εξέγερση στο σύνολο των φυλακών της ελληνικής επικράτειας. Η κατάσταση φυσικά, παρά τις μεγαλόστομες υποσχέσεις, ελάχιστα βελτιώθηκε. Δυο χρόνια μετά οι κινητοποιήσεις, που σταδιακά αρχίζουν και προετοιμάζουν το κλίμα για νέα εξέγερση, μας δίνουν το πάτημα για μια διεισδυτική, το δυνατόν περισσότερο, ματιά στα ενδότερα των φυλακών.

Συνθήκες κράτησης

Όλοι λίγο -πολύ έχουμε ακούσει γενικά και αόριστα για τις τραγικές συνθήκες κράτησης των φυλακισμένων. Τι σημαίνει όμως πρακτικά αυτό; Τα ελληνικά ΜΜΕ σπάνια προσπαθούν να αποτυπώσουν συγκεκριμένα το μέγεθος και τα αίτια του προβλήματος. Αρκούνται σε γενικόλογες παρατηρήσεις από τις οποίες σπάνια ο -έχων άγνοια για αυτά τα θέματα- τηλεθεατής μπορεί να κατανοήσει το βαθμό διάβρωσης και σαπίλας του ελληνικού σωφρονιστικού συστήματος.

Αρχικά, υποτίθεται, πως η στέρηση της ελευθερίας είναι η μόνη τιμωρία κάποιου για το αδίκημα, για το οποίο έχει καταδικαστεί. Πρέπει, λοιπόν, να απολαμβάνει όλα τα υπόλοιπα δικαιώματα και κανείς δε δύναται να προβαίνει σε στέρηση αυτών. Η ανάλυση, που ακολουθεί, ξεκινά αναπαριστώντας ουσιαστικά την πορεία ενός κρατούμενου από την πρώτη μέρα κράτησης του.

Από την πρώτη στιγμή, ο έγκλειστος καταλαβαίνει τι πρόκειται να επακολουθήσει. Στριμώχνεται σε ένα κελί το οποίο προβλέπεται πως θα φιλοξενεί μέχρι δυο άτομα. Εκεί στοιβάζονται τουλάχιστον τέσσερις. Ήδη οι πρώτοι κανόνες υγιεινής έχουν καταπατηθεί. Ο τρόφιμος δεν προμηθεύεται ούτε με τα απαραίτητα. Μαξιλάρι, χαρτί υγείας, ρούχα πρέπει να τα αγοράσει. Σε κάποιες φυλακές δεν υπάρχει ούτε αυτή η δυνατότητα (στις περισσότερες μεγάλος αριθμός τροφίμων δεν έχει την οικονομική δυνατότητα) και τα είδη αυτά "κληρονομούνται", όταν κάποιος αποφυλακίζεται ή πεθαίνει. Το τελευταίο μόνο σπάνιο φαινόμενο δεν αποτελεί. Τα στρώματα είναι βρώμικα, γεμάτα κοριούς και άλλα ζωύφια. Πολλοί, για να τα αποφύγουν, αναγκάζονται να κοιμούνται στο πάτωμα. Κάθε κελί έχει μια τουαλέτα, ασιατικής βεβαίως κατασκευής, η οποία σπάνια συνοδεύεται από παραβάν. Ντούζ, στην καλύτερη των περιπτώσεων, οι φυλακισμένοι μπορούν να κάνουν μια φορά την εβδομάδα. Κατά κανόνα, η αναλογία είναι ένα ντουζ για διψήφιο αριθμό τροφίμων. Πολλές φορές ζεστό νερό δεν υπάρχει, καθώς κόβεται εν είδη τιμωρίας.

Ο σωφρονιστικός κώδικας στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από το φιλελεύθερο πνεύμα του. Φημίζεται, μάλιστα, για αυτό. Στη θεωρία, γιατί στην πράξη ένας νόμος υπάρχει. Αυτός των δεσμοφυλάκων. Η συμπεριφορά τους ανεξέλεγκτη. Δεν τους ελέγχει κανείς, καθώς, κάθε φυλακή ουσιαστικά αποτελεί κράτος εν κράτη. Ξυλοκοπούν, βασανίζουν, διακινούν ναρκωτικές ουσίες, αναπτύσσουν "σχέσεις" με τρόφιμους από τους οποίους μπορούν να αποκομίσουν οφέλη. Αντιμετωπίζουν ρατσιστικά τους κρατούμενους, είτε βάση της καταγωγής τους, είτε βάση του αδικήματος που έχει διαπράξει ο καθένας. Διαχειρίζονται τους κρατούμενος με τέτοιο τρόπο, ώστε να μη μπορούν να αναπτύξουν σχέσεις αλληλεγγύης μεταξύ τους. Στόχος είναι η φθορά των σχέσεων τους και η συνεχής ύπαρξη έντασης.  Μοιράζουν τις πειθαρχικές ποινές σαν καραμέλες, προσπαθώντας να πνίξουν τη φωνή του κρατούμενου με ποινή επί της ποινής. Προβαίνουν σε πρωκτικό έλεγχο των ανδρών και κολπικό των γυναικών, για να δουν αν μεταφέρεται κάτι "ύποπτο". Ο πλήρης εξευτελισμός.

Για να ξεφύγει κάποιος από αυτήν την κόλαση, περιμένει εναγωνίως μια άδεια. Με το νέο καθεστώς, όμως, αυτές εξαρτώνται αποκλειστικά από τον Προϊστάμενο Εισαγγελέα που συμμετέχει στο Πειθαρχικό Συμβούλιο της φυλακής. Η ψήφος του και μόνο, αν είναι αρνητική, μπορεί να ισοπεδώσει τις ελπίδες του τρόφιμου για λίγες μέρες "κανονικής" ζωής. Έτσι, μένουν μόνο οι επισκέψεις και τα τηλεφώνηματα. Οι πρώτες ουσιαστικά βιάζονται με το νέο καθεστώς, δεν υπάρχει άμεση επαφή φυλακισμένου-επισκέπτη καθώς τους χωρίζει ένα πλέξιγκλας και τους συνδέει μόνο ένα τηλέφωνο. Αυτό ισχύει και για τις επισκέψεις των δικηγόρων, προσθέτοντας έτσι επιμέρους εμπόδια στο έργο των τελευταίων. Τα τηλεφωνήματα των τροφίμων είναι πολύ πιθανό να καταγράφονται από τους φύλακες. Ιδιωτικοί χώροι για να περάσουν λίγες προσωπικές στιγμές οι πρώτοι με τους επισκέπτες τους, φυσικά δεν υπάρχουν. Στερούνται, έτσι, τις λίγες αναπνοές που μπορούν να πάρουν πριν βουτήξουν ξανά στην κόλαση.

Οι δραστηριότητες, σε όσες φυλακές υπάρχουν, δε μπορούν να ικανοποιήσουν το σύνολο του πληθυσμού του ιδρύματος. Το σχολείο δε μπορούν να το παρακολουθήσουν οι αλλοδαποί, όργανα γυμναστικής υπάρχουν μόνο κατ' εξαίρεση, οι ώρες προαυλισμού δεν ικανοποιούν κανέναν. Ακόμα και οι δυνατοί κάποτε σπάνε και τότε ο μόνος δρόμος που ανοίγει, είναι αυτός των ναρκωτικών, προς τέρψη των δεσμοφυλάκων. Αυτοί, απροκάλυπτα κάτω από καθεστώς πλήρους ατιμωρησίας, πλουτίζουν από το εμπόριο.

Ερχόμαστε στο μέρος της ιατρικής περίθαλψης. Μπορεί να περιγραφεί και με μόνο μία λέξη. Ανύπαρκτη. Σταθερός γιατρός, έστω για κάποιες ώρες της ημέρας, δεν υπάρχει σε καμία εν Ελλάδι φυλακή. Το μόνο που υπάρχει, είναι κάποιες περιστασιακές επισκέψεις γιατρών. Η εξέταση, κατά πλειοψηφία, γίνεται σε αυτοσχέδιους διαμορφωμένους χώρους και σπανιότατα σε κανονικά, εξοπλισμένα ιατρεία. Αν υπάρξει κάποιο έκτακτο περιστατικό, προβλέπεται ολόκληρη γραφειοκρατική διαδικασία για τη μεταφορά του ασθενή στο νοσοκομείο. Αυτή είναι σχεδόν αδύνατο να παρακαμφθεί.

"Ειδικά" κελιά


Σάλο είχε προκαλέσει το 2008 η αποκάλυψη της ύπαρξης των "μπλε κελιών". Επίσημοι φορείς αρνήθηκαν την ύπαρξή τους, ωστόσο αυτή είναι επιβεβαιωμένη. Σύμφωνα με μαρτυρίες, βρίσκονται δίπλα στην ψυχιατρική μονάδα των φυλακών Κορυδαλλού. Πρόκειται για εξελιγμένη μορφή βασανισμού. Ο κρατούμενος τοποθετείται γυμνός στην απομόνωση, σε ειδικά διαμορφωμένο κελί. Στη συνέχεια, οι φύλακες ανεβοκατεβάζουν συνεχώς τη θερμοκρασία από τους 0 στους 40 βαθμούς Κελσίου ανά 30 λεπτά. Το σκηνικό συμπληρώνεται από ενέσιμη μορφή κοκτέιλ ψυχοφαρμάκων. Πολλοί έχουν γυρίσει "φυτά" από εκεί, ενώ πολλοί αποδίδουν σε αυτά τα κελιά θανάτους που επίσημα είναι "υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες".

Κατά τα πρότυπα των μπλε κελιών, φτιάχτηκαν και τα "λευκά κελιά", ειδικά προορισμένα για τους κατηγορούμενους (και καταδικασθέντες πλέον) για συμμετοχή στην Ε. Ο. 17Ν. Εδώ έχουμε να κάνουμε με υπόγεια ή ημιυπόγεια κελιά, που είναι πλήρως απομονωμένα το ένα από το άλλο. Ο εγκλεισμός διαρκεί 23 ώρες. Η μία ώρα του προαυλισμού γίνεται σε χώρο ελάχιστων τετραγωνικών που περιβάλλεται από τοίχους ύψους τουλάχιστον 10 μέτρων. Ο κρατούμενος δε μπορεί να δει τίποτα, παρά ένα ελάχιστο ίσως κομμάτι ουρανού, βιώνει τον πλήρη αποπροσανατολισμό και χάνει κάθε αίσθηση χρόνου. Καταρρακώνεται ψυχολογικά και νιώθει έντονα αισθήματα εγκατάλειψης και μοναξιάς. Είναι ένα συνεχές μαρτύριο που στοχεύει στη φυσική και ηθική εξόντωση των φυλακισμένων.

Στατιστικά

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στατιστικά σχετικά με το ελληνικό σωφρονιστικό σύστημα. Απλά τα παραθέτουμε δίχως σχόλια.

• 1/1000 κατοίκους στην Ελλάδα βρίσκεται στη φυλακή
• οι φυλακές παρουσιάζουν 168% πληρότητα
• το ημερήσιο έξοδο ανά κρατούμενο είναι 3.60 ευρώ
• κάθε μήνα οι κρατούμενοι αυξάνονται κατά 200-250
•  1/2 κρατούμενους είναι αλλοδαποί (και για να μη βιαστούν κάποιοι να παπαγαλίσουν σενάρια για ομάδες με ροπή προς την εγκληματικότητα, αναφέρουμε, πως είναι το υψηλότερο στην Ευρώπη)
• σε μια δεκαετία διπλασιάστηκαν οι φυλακισμένοι (από 5,500 το 1997 έγιναν 12.5000 το 2008)
• η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό ανήλικων φυλακισμένων στην Ευρώπη
• 1/3 που βρίσκονται στις φυλακές είναι απλώς προφυλακισμένος
• 4/5 αποφυλακισμένους μέχρι να περάσουν 6 με 7 χρόνια γυρνάνε στη φυλακή

Καταδίκες Ελλάδας


Η συμπεριφορά και οι τακτικές της Ελλάδας δεν έχει περάσει απαρατήρητη σε διεθνή κλίμακα. Έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, μετά από προσφυγή Βρετανού υπηκόου, για πρακτικές που εμπίπτουν στο άρθρο 3 για Προστασία Ανθρώπινων Δικαιωμάτων και Θεμελιωδών Ελευθεριών, που προβλέπει ότι: "ουδείς επιτρέπεται να υποβάλλεται σε βασανιστήρια, απάνθρωπη/εξευτελιστική συμπεριφορά ή τιμωρία". Επίσης υπάρχει καταγγελία από την Επιτροπή κατά των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης Μεταχείρισης του συμβουλίου της Ευρώπης και διαρκής κατακραυγή της Διεθνής Αμνηστίας. Ο Συνήγορος του Πολίτη επανειλημμένα έχει τονίσει τις άθλιες συνθήκες κράτησης.



Η στάση της πολιτική ηγεσίας είναι παντελώς αδιάφορη. Στις ελάχιστες επισκέψεις κρατικών λειτουργών υπάρχει εξωραϊσμός της κατάστασης και απόκρυψη του συνόλου των προβλημάτων. Τις φυλακές είναι σχεδόν αδύνατο να επισκεφτεί κάποιος χωρίς επίσημη κρατική ιδιότητα. Από εκεί προκύπτει και ο χαρακτηρισμός "άβατο".

Το σωφρονιστικό σύστημα της Ελλάδος είναι από τα θεμέλια και σε κάθε σημείο του διαβρωμένο και έχει αποτύχει ολοκληρωτικά. Στις φυλακές υπάρχει μαι διαρκής ανακύκλωση κρατουμένων, οι οποίοι δε σωφρονίζονται ποτέ και μόλις βγουν έχουν και πάλι παραβατική συμπεριφορά. Στο διάστημα κράτησης τους μυούνται σε όσα αδικήματα δεν ήξερα ήδη. Κατά πλειοψηφία, ο εγκλεισμός κάποιου σε φυλακή σηματοδοτεί την αρχή του τέλους για μια φυσιολογική ζωή και την έναρξη ενός ατέρμονα κικεώνα συναλλαγών με την ελληνική δικαιοσύνη.

Οι αφορμές για ξεσηκωμό είναι άφθονες. Ο δεύτερος Δεκέμβρης, όσων χαίρονται την ελευθερία τους, ίσως είναι μακρυά. Των φυλακισμένων, από την άλλη, ίσως είναι πιο κοντά από ποτέ...

Άρθρα-Αναλύσεις-Ρεπορτάζ για Δεκέμβρη 2008 (συγκεντρωτικά)

TVXS 

avantgarde 1, 2

Αξιοπρέπεια και κατοχή

ks-ee

Indymedia, 2

Η διαχρονική αξία της εξέγερσης του 2008

ΙΟΣ

Οι ιστορικοί μιλάνε για τον Δεκέμβρη του 2008

Ο Δεκέμβρης και το δίκιο της εξέγερσης

Νίκος Ταυρής 1, 2

Η εξέγερση του Δεκέμβρη ως σύμπτωμα της "κουλτούρας της μεταπολίτευσης"

Το κύκνειο άσμα της αριστεράς

Σπύρος Μάρκετος, Το νόημα του Δεκέμβρη

Σχολιαστές χωρίς σύνορα 1, 2, 3

Καλύβας (η "αντίθετη" πλευρά)

Anarchy press

Ο Κορκονέας πυροβολεί ακόμα, Λαουτάρης

Ο Δεκέμβρης και η μαρτυρία του, Σεβαστάκης

Ο Δεκέμβρης και οι προβολές του στο σήμεσα, Σεβαστάκης 2

Μας σκοτώνετε; Θα καταστρέψουμε τον πολιτισμό σας

Ο Δεκέμβρης στη Θεσσαλονίκη

Μια εξέγερση αλλιώτικη από τις άλλες; 

Οχι, εσύ είσαι ηλίθιος, αφεντικό

Το πνεύμα του Δεκέμβρη

Δεκέμβρης: Ένας χρόνος μετά

Η ΓΑΔΑ κάνει ιστορική αναδρομή

Τα παιδιά του Δεκέμβρη ένα χρόνο μετά

Η λάθος πλευρά

Η αλητεία του κοινωνικού

Κοινωνική αλητεία

Νοέμβρης 1973-Δεκεμβρης 2008 Στο δρόμο της εξέγερσης

Ο Νοέμβρης κρίνει το Δεκέμβρη

Ο Δεκέμβρης τότε και τώρα

Φωτογραφική απεικόνιση της εξέγερσης του Δεκέμβρη